دفترچه دست‌ساز از کاغذ فضله فیل و کرگدن در آسام هند

ایده

کاغذ دست‌ساز لزوماً از چوب ساخته نمی‌شود. در ایالت آسام هند، ماهِش چاندرا بورا، مهندس معدنِ بازنشسته، پس از خواندن این خبر که در راجستان از فضله فیل کاغذ می‌سازند، در خانه دست به آزمایش زد. فیل‌ها و کرگدن‌های تک‌شاخ مقدار زیادی علف و گیاه می‌خورند که کاملاً هضم نمی‌شود؛ برای همین فضله‌شان پر از الیاف است. ماهِش کار را با مخلوط‌کن آشپزخانه همسرش و چند توری پنجره شروع کرد و بعد از آزمون‌های مکرر به ورق‌های قابل استفاده رسید. او همراه دخترش نیشا در سال ۲۰۱۴ برند Elrhino را راه انداخت.

به گفته بنیان‌گذاران، روش کار ساده است: فضله تمیز، شسته و جوشانده می‌شود، به خمیر تبدیل می‌شود، با کاغذ بازیافتی، ضایعات پنبه یا الیاف گیاهی مثل ساقه موز مخلوط می‌شود و سپس پرس و خشک می‌گردد. از این کاغذ دفترچه، ژورنال، کیسه کاغذی، آباژور و ورق بازی درمی‌آید. خال‌ها و بافت دیدنیِ کاغذ داستان محصول را تعریف می‌کند و مشتری برای همین داستان پول می‌دهد.

کوچک‌ترین نسخه این کار، یک کارگاه خانگی است که دفترچه برای گردشگران و لوازم‌التحریرفروشی‌ها می‌سازد.

این کار به چه کسی می‌خورد

مناسب کسی است که صبور است، به کار دستی علاقه دارد و نزدیک یک منطقه حیات وحش، روستا یا مسیر گردشگری زندگی می‌کند. به یک فضای باز کوچک برای شستن و جوشاندن، یک میز برای پرس و جایی آفتابی یا یک اتاق پرهوا برای خشک کردن نیاز دارید. چون ورق‌ها در نبودِ شما خشک می‌شوند، کار را می‌توان کنار شغل دیگر انجام داد. خانواده هم می‌تواند کار را تقسیم کند: یکی خمیر می‌سازد و دیگری بخیه و صحافی می‌کند.

همین الگو می‌تواند کنار ذخیره‌گاه‌ها و پناهگاه‌های دیگر در آفریقا، سریلانکا یا آسیای جنوب شرقی هم کار کند و با هر فضله علف‌خواری که قانونی و بی‌خطر در دسترس باشد. شروع با الیاف گاو، اسب یا سایر دام‌های مزرعه آسان‌تر است.

هزینه و درآمد

برای شروع تقریباً ۳۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار لازم است. این مبلغ مخلوط‌کن یا خمیرساز کوچک، قاب‌های قالب و توری، یک قابلمه بزرگ با شعله، نمد یا پارچه، پرس، نخ صحافی، جلد، دستکش و بسته‌بندی ساده را پوشش می‌دهد. این‌ها برآورد سردبیری است و از بنیان‌گذاران نقل نشده.

یک دفترچه دست‌ساز A5 را می‌توان تقریباً با ۳ تا ۸ دلار در مغازه‌های گردشگری یا نمایشگاه‌های صنایع دستی فروخت و بسته‌های هدیه قیمت بالاتری دارند. سازنده‌ای که پاره‌وقت ۱۵۰ تا ۴۰۰ دفترچه در ماه تولید کند، حدوداً ۴۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار فروش دارد، پیش از کسر هزینه مواد و کمیسیون مغازه‌ها.

ریسک‌ها و نکات احتیاطی

• قوانین: جمع‌آوری فضله نزدیک مناطق حفاظت‌شده ممکن است مجوز بخواهد. از اداره جنگل‌ها بپرسید و فقط از منابع مجاز یا روستایی بخرید.
• بهداشت: فضله باید کامل جوشانده شود. دستکش بپوشید، بیرون از خانه کار کنید و ابزار را از وسایل آشپزخانه جدا نگه دارید.
• کیفیت ناهماهنگ: ورق‌های اول ممکن است زبر یا ناصاف باشند. دسته‌های کوچک آزمایش کنید و نسبت‌ها را یادداشت کنید.
• فروش کند: گردشگری فصلی است. در تمام سال به مغازه‌ها و آنلاین بفروشید و کیسه یا کارت هم اضافه کنید.
• داستان ضعیف: دفترچه ساده خودنمایی نمی‌کند. کارتی درباره منشأ کاغذ و کمک درآمد به مردم محلی همراهش بگذارید.